De impact van de zorgsituatie op de ontwikkeling van de jonge mantelzorger verschilt per persoon. Dit is onder meer afhankelijk van: de relatie met de zorgbehoevende, de zorgsituatie (ziekte, beperking of stoornis), het ziekteverloop, het sociale netwerk van het gezin, de economische en sociaal-culturele context.

Impact

De ene persoon ervaart weinig problemen, terwijl de ander meer moeite heeft om met de situatie om te gaan. Onderzoek toont aan dat jonge mantelzorgers zowel positieve als negatieve gevolgen ervaren. Positieve gevolgen zijn bijvoorbeeld het ontwikkelen van een verhoogd empathisch vermogen en verantwoordelijkheidsgevoel, en het gevoel iets te kunnen betekenen voor hun naaste. Jonge mantelzorgers zijn vaak zelfstandig en veerkrachtig. Zolang de aandacht die uitgaat naar de zorgsituatie in balans is met die voor hun eigen levensbehoeften, hoeft mantelzorgen geen ernstige gevolgen te hebben.

Toch voelt een derde van de jongeren die hun zieke naaste helpen zich matig of ernstig belast. Ook rapporteren ze een lagere kwaliteit van het leven dan hun leeftijdsgenoten. Jonge mantelzorgers lopen een groter risico om zelf lichamelijke en/of psychische problemen te ontwikkelen. Door tijdig ondersteuning te bieden proberen we die risico’s te verkleinen.

De gevolgen kunnen zich over meerdere levensgebieden manifesteren, waaronder:

  • Gezin: ontwikkelingsproblemen door bijvoorbeeld te veel verantwoordelijkheid, rolverplaatsing met ouder (parentificatie), tekort aan zorg en aandacht, ontbreken van openheid (taboe, schaamte).
  • Gezondheid: lichamelijke, psychische en psychosomatische klachten als verhoogde stress, vermoeidheid, onbegrip, angst en depressie.
  • Onderwijs: stress, motivatie- en concentratieproblemen, minder studietijd, onderpresteren, afstromen, doubleren, vertraging, verzuim en uitval.
  • Sociaal: minder tijd voor vrienden en hobby’s, het vervreemden van leeftijdsgenoten en het missen van emotionele steun.

"Soms reageren mensen wel eens kritisch op mijn verhaal, vooral richting mijn ouders toe. ‘Hoe kun je een kind dit aandoen’, wordt wel eens gezegd. Dat vind ik heftig om te horen. Het is namelijk echt een keuze van mijzelf en ik doe het graag. Mijn ouders verplichten mij tot helemaal niets. Toen ik in groep 8 zat ging ik naar een kinderpsycholoog om te kijken of mijn zorgrol niet te zwaar was. Die constateerde geen problemen en zei: ‘laat hem maar gewoon doen wat hij leuk vindt’. Ik vind het leuk en belangrijk om betrokken te zijn. Sinds vorig jaar ben ik ook bewindvoerder/curator van Bram en dat is volledig mijn eigen keuze geweest."