Kennisbank | Stichting JMZ Pro

Home Kennisbank

In onze kennisbank delen we relevante informatie, zowel voor jonge mantelzorgers en hun gezinnen als voor de professionals die ze ondersteunen.

Onze activiteiten

Wil je zelf een bijdrage, ervaring of kennis delen? Neem dan contact met ons op via: info@jmzpro.nl. Klik hieronder de juiste categorie aan.

Schermafbeelding 2025-12-05 141839

Toolkit KOPP/KOV Infographic Nieuwe infographic: KOPP/KOV – Kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen | Augeo Foundation (zie bijlage) Factsheet KOPP/KOV Factsheet KOPP/KOV – Trimbos-instituut (zie bijlage) Kennisdossier op www.koppkov.nl Landelijk overzicht van interventies voor KOPP/KOV KOPP/KOV ondersteuningsaanbod – Trimbos-instituut www.koppsupport.nl (website met online ondersteuning voor jongeren) www.kopopouders.nl (website met online ondersteuning voor ouders) Beeldverhalen over […]

voornaasten

Toolkit Kinderen van ouders met een verstandelijke beperking Signalenkaart LVB van landelijk kenniscentrum LVB Signalenkaarten verschillende leeftijden Trimbos LVB praatplaat Factsheet Kovb https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/kinderen-van-ouders-met-een-verstandelijke-beperking-kovb/ Factsheet Kinderen van ouders met een verstandelijke beperking https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1906-kvbo-kinderen-van-verstandelijk-beperkte-ouders/ www.oudervanmijnouders.nl https://www.trimbos.nl/kennis/kovb/ Instagram: @oudervanmijnouder Lotgenotencontact voor meerderjarige KOVB: www.sien.nl

Social-sjablonen (38)

Balans in de groep: omgaan met uitdagend gedrag Aan stichting JMZ Pro wordt regelmatig de vraag gesteld; hoe om te gaan met kinderen en jongeren die niet goed mee kunnen draaien met (reguliere)groepsactiviteiten? Het kan zijn dat zij moeilijk mee kunnen komen of dat ze gedrag laten zien dat fysiek of mentaal voor onveiligheid zorgt. Het gevolg hiervan is dat de andere jonge […]

Social-sjablonen

Als je naaste met een beperking 18 wordt… Je kind, broer of zus met een beperking wordt 18 jaar. Wat moet je regelen? Een vraag die we vaak horen. Omdat andere organisaties hierin gespecialiseerd zijn, verwijzen we je graag door naar de websites hieronder voor betrouwbare en actuele informatie. Regelhulp Geld, inkomen en verzekeringen als uw kind met een beperking 18 jaar […]

pod

Podcast tips Of je nu zelf mantelzorger bent, een professional die met jonge mantelzorgers werkt, of gewoon op zoek bent naar inzicht in de uitdagingen en verhalen van deze kinderen en jongeren, deze podcasts bieden waardevolle perspectieven. Laat je raken en verrijken door verhalen die je niet snel zult vergeten. Klik hier voor een mooi overzicht van […]

20250318_133636

Advies klankbordgroep voor professionals die werken met (jonge) mantelzorgers Tijdens de netwerkbijeenkomst van JMZ Pro op 18 maart heeft de Klankbordgroep een belangrijk advies overhandigd aan professionals die werken met jonge mantelzorgers. Het advies, met de titel ‘Hoe zorg je ervoor dat jonge mantelzorgers zelf bijdragen aan meer bewustwording?’, biedt concrete tips en ervaringen. Jonge mantelzorgers aan het woord Regelmatig krijgt de Klankbordgroep de […]

wolken

Wolkenkaarten: stel de juiste vragen aan een leerling Met de Wolkenkaarten hebben professionals in het onderwijs dé tool in handen waarmee je de juiste vragen stelt. Met de kaarten krijg je op een laagdrempelige manier inzicht in de thuissituatie en het welbevinden van leerlingen. Zo krijg je de leerlingen met een moeilijke thuissituatie in beeld en kan je hen de ondersteuning bieden die […]

Schermafbeelding 2025-02-28 093107

Toolbox interventies mantelzorgondersteuning Inspiratie voor beleidsmedewerkers van gemeenten Wil je de ondersteuning voor mantelzorgers in jouw gemeente verbeteren? Er zijn al veel effectieve methoden ontwikkeld om mantelzorgers goed te ondersteunen. In de Toolbox Interventies Mantelzorgondersteuning van MantelzorgNL, Movisie en het Adviesteam mantelzorg staan waardevolle ervaringen, kennis en bewezen interventies. Voor wie? Deze toolbox is speciaal ontwikkeld voor beleidsmedewerkers […]

Afbeelding van WhatsApp op 2024-10-14 om 11.46.35_251e047d

Coachkaarten voor jonge mantelzorgers Jolanda Groen (GZG preventie expert en sociaal agoog) heeft speciale coachkaarten ontwikkeld voor jonge mantelzorgers. Deze kaarten bieden een krachtig hulpmiddel om de dialoog aan te gaan met groepen, klassen of individuele deelnemers. De kern van de kaarten die zij heeft ontwikkeld draait om essentiële vragen zoals: Hoe versterk je jezelf in een uitdagende situatie? […]

Knipsel

De lerende tiener, zelfregulatie en het brein Online inspiratielezing: ‘De lerende tiener, zelfregulatie en het brein’ Spreker: prof. Jelle Jolles, neuropsycholoog Opname: 14 en 24 februari 2023, in samenwerking met Noordhoff Academy Bron: de lezing is gebaseerd op het recente boek ‘Leer je kind kennen. Over ontplooiing, leren, denken en het brein’ (Uitgeverij Pluim, 2020) Samenvatting Deze online inspiratielezing gaat over de […]

Chilbox-6-9-jaar-226×300

Chillbox voor kinderen op de basisschool Veel kinderen maken zich zorgen over iemand in hun gezin, omdat die te maken heeft met ziekte, verslaving of beperking. Ze maken zich zorgen, voelen zich alleen of ervaren onmacht en durven hier met niemand over te praten. Dit kan op termijn gevolgen hebben voor hun fysieke en mentale gezondheid. Chilboxen kunnen hen helpen. Twee […]

balk

Film- en theatertips Of je nu zelf mantelzorger bent, een professional die met jonge mantelzorgers werkt, of gewoon op zoek bent naar inzicht in de uitdagingen en verhalen van deze kinderen en jongeren, deze films en theaterstukken bieden waardevolle perspectieven. Laat je raken en verrijken door verhalen die je niet snel zult vergeten. Hier vind je kijktips die […]

voorjaar (1)

Handreiking voor gemeenten Handreiking voor gemeenten bij beleid en ondersteuning van jonge mantelzorgers Klik hier om de handreiking te downloaden! Waarom deze handreiking Er is de afgelopen jaren groeiende aandacht voor mantelzorgers, zowel vanuit het regeringsbeleid als vanuit verschillende ondersteunende organisaties. Toch blijkt de subgroep jonge mantelzorgers vaak onderbelicht. Het is van belang dat deze groep expliciet […]

jmz

Brochure ‘Jonge Mantelzorgers in beeld’ Eind 2023 is de brochure ‘Jonge Mantelzorgers in beeld’ uitgekomen. Een uitgave van JMZ Pro en de Strategische Alliantie Jonge mantelzorg. In 2024 is de tweede druk uitgegeven. ‘Over kinderen en jongeren die opgroeien met een zorgsituatie in hun directe omgeving.’ Klik hieronder om de brochure online te lezen en/of te downloaden. Ben je […]

JMVS_logo_rgb_JMVS beeldmerk los

Factsheet JMZ Vriendelijke School De pilot ‘Jonge Mantelzorg Vriendelijke School is afgerond in 2023. Hierin werkten scholen (po, vo en mbo) samen met lokale jonge mantelzorgconsulenten aan bewustwording, (h)erkenning en ondersteuning. School is een plek waar jongeren veel tijd doorbrengen. Het onderwijs kan dus een belangrijke rol spelen in het signaleren van jonge mantelzorgers. In de praktijk vindt dit […]

als

Handreiking voor ouders over ALS in het gezin Het ALS Centrum heeft een handreiking ontwikkeld voor ouders om richting te geven aan de manier waarop zij met hun kinderen het gesprek aan kunnen gaan over de diagnose en de impact ervan. Klik hier om de handreiking te downloaden Er zijn video’s ontwikkeld voor ouders die leven met ALS die antwoord geven op de […]

Knipsel

Begrijpelijk voorlichtingsmateriaal psychische problemen Voorlichtingsmateriaal over ernstige psychische problemen is vaak te complex voor jongeren die laaggeletterd zijn en jongeren die nieuw zijn in Nederland, zoals vluchtelingen. Daardoor kunnen hun problemen onopgemerkt blijven. Dit project ontwikkelt begrijpelijk informatiemateriaal voor deze groep. Het resultaat? Beeldverhalen en bijbehorende animaties over vijf veel voorkomende psychische problemen: ADHD, autisme, stemmingsstoornissen, gedragsstoornissen en trauma. […]

Ontwerp zonder titel

Boekentips KOPP/KOV boekenlijst Als iemand opgroeit in een gezin waarin één of beide ouders worstelt met psychische of verslavingsproblemen, heeft dat vaak veel invloed op zijn of haar leven. Deze kinderen worden ook wel KOPP (kinderen van ouders met psychische problemen) en KOV kinderen (kinderen van ouders met een verslaving) genoemd. Klik hier voor een specifieke […]

Knipsel

Kletspottenspel Positieve Gezondheid Kletspottenspel 2022 Dit spel is in te zetten voor verschillende doelgroepen. In dit voorbeeld is het gebruikt voor jonge mantelzorgers. Door Sociaal Werk De Schans. Klik hier om het spel te downloaden Voor meer informatie kun je contact opnemen met de coördinator van het MIP westerkwartier: Maran Oosterloo 06 820 997 96 m.oosterloo@sociaalwerkdeschans.nl

Knipsel

Advies Primair Onderwijs Voor de positie van jonge mantelzorgers (jmz’ers) is de laatste jaren steeds meer aandacht: in de media, bij gemeenten, bij het ministerie van VWS en zelfs in Tv-series en films. Een hele goede ontwikkeling, eindelijk! Om aan deze positieve aandacht opnieuw een concrete invulling te geven, komt de JMZ Pro Klankbordgroep uit eigen ervaring (géén […]

Knipsel

Praatplaat ‘Passende Hulp De praatplaat ‘Passende Hulp volgens jongeren’ helpt professionals om regelmatig op hun ervaringen in de samenwerking met jongeren en gezinnen te reflecteren. Om zowel tijdens intervisie-, supervisie-, coaching sessies of casuïstiekbesprekingen als in direct contact met jongeren en gezinnen stil te staan bij de vragen ‘In hoeverre neem ik als hulpverlener de tijd om echt […]

Knipsel

Internationaal onderzoek Me-We Luister goed naar wat jonge mantelzorgers nodig hebben Door: Prof. Dr. Alice de Boer Jonge mantelzorgers zijn jongeren die opgroeien met een naaste met een gezondheidsprobleem waar ze zich vaak zorgen om maken en waarvoor ze zorgtaken uitvoeren (maar dat hoeft niet). Mantelzorg kan positieve effecten hebben, zoals een gevoel van waardering. Maar het kan […]

foto geschilderd bordje

Thema-activiteit ‘Schilder je bordje vol’ De consulenten jonge mantelzorgers van Vrijwilligers en Mantelzorg Centrale Almere hebben een activiteit opgezet voor jonge mantelzorgers: ‘Schilder je bordje vol’. Voor deze activiteit zijn speciale werkboeken ontwikkeld. Tijdens de activiteit wordt stilgestaan bij wat je zoal doet als jonge mantelzorger. Wat vind je fijn om te doen en wat zou je eigenlijk niet meer […]

foto template voor nieuwsbrief2

Handreiking ALS in het gezin Wat betekent het voor het gezinsleven als één van de ouders de diagnose ALS krijgt? ALS Centrum Nederland ontwikkelde een aantal informatiematerialen over verschillende thema’s die hierbij een rol spelen. Niet alleen voor ouders en kinderen in gezinnen met ALS, maar ook voor hulpverleners. In 2019-2021 voerde ALS Centrum Nederland het project ALS Parents & […]

Knipsel

Rapport ‘Drijfveren en weerstanden doelgedrag jmz’ In het rapport ‘Drijfveren en weerstanden doelgedrag jonge mantelzorgers’ van Happiness Lab wordt uiteengezet hoe jonge mantelzorgers aankijken tegen doelgedragingen die kunnen helpen om preventief uitval of stress te voorkomen. Dit rapport werd gemaakt in opdracht van Project Goed Voor Elkaar Box. De onderzoekers geven aan in hoeverre jonge mantelzorgers deze gedragingen uitvoeren en bekijken wat […]

JMZ-workshop1_MaaikeHartjes-ComicHouse

In gesprek met jonge mantelzorgers Werk je met kinderen of jongeren? En weet jij of daar jonge mantelzorgers tussen zitten? Die kans is groot, want ongeveer een kwart(!) van de kinderen en jongeren groeit op met iemand in hun directe omgeving met een chronische ziekte, beperking, psychische kwetsbaarheid, verslaving en/of andere ondersteuningsbehoefte. Maak het bespreekbaar, net als andere dagelijkse onderwerpen. […]

richt

Richtlijn Mantelzorg Hoe grijp je in bij (dreigende) overbelasting? “Daar kan de richtlijn Mantelzorg je bij helpen. Allereerst: neem regelmatig de tijd voor een een-op-een gesprek, zonder dat de zorgvrager erbij is. Het kan zijn dat je het gevoel hebt dat je je op glad ijs begeeft en dat de mantelzorger vanuit een schuldgevoel niet over de […]

Elementary school kids doing homework at home

Lespakket VO Wat hebben jonge mantelzorgers nodig om gezond op te groeien? Erkenning, aandacht en begrip zijn sleutelwoorden. Als leerkracht kun je hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Je kunt het onderwerp bijvoorbeeld bespreekbaar maken in de klas. Zodat jonge mantelzorgers ervaren dat ze niet de enige zijn, dat bij medeleerlingen begrip groeit voor de situatie van de […]

feliphe-schiarolli-hes6nUC1MVc-unsplash

Onderwijstoolkits MantelzorgNL Hoe signaleer je nou een jonge mantelzorger? En hoe kun je jongeren nou het beste ondersteunen? Om je hiermee op weg te helpen, heeft MantelzorgNL twee onderwijstoolkits ontwikkeld: Toolkit voor basis- en voortgezet onderwijs Toolkit voor studentbegeleiders voor hbo en wo. Onderwijs en mantelzorg Als je in het onderwijs werkt, dan krijg je vroeg of […]

veer

Veerkrachtstraining voor jonge mantelzorgers Samen met jongeren en professionals ontwikkelden Vilans en het Sociaal en Cultureel Planbureau een veerkrachtstraining voor jonge mantelzorgers. Veerkrachtstraining voor jonge mantelzorgers. Klik hier voor: – Wat is de inhoud van de training? –Lees meer over het project ME_WE –Download de flyer van de veerkrachtstraining

beroep

Video voor beroepskrachten in zorg, welzijn en onderwijs Deze video is gemaakt door Markant Amsterdam om beroepskrachten in zorg, welzijn en onderwijs te informeren over jonge mantelzorgers. Ze schetsen drie situaties van jonge mantelzorgers en geven aan hoe u jonge mantelzorgers kunt helpen door met hen in gesprek te gaan. Op deze website vindt u hiervoor handige tools: www.markant.org/ga-in-gesprek Deze video is gemaakt […]

Overhandiging advies 2021

Advies Kind van de rekening Advies om de positie van jonge mantelzorgers op het voortgezet onderwijs (VO) te verbeteren. De klankbordgroep van JMZ Pro heeft vanuit eigen ervaringen haar eerste concrete kaderstellende en richtinggevende advies opgesteld. Klik hier voor het advies. Klik hier voor meer informatie.

kap

Infokaart Opgroeien met zorg’ De Kap Apeldoorn en het CJG ontwikkelden gezamenlijk de infokaart ‘Opgroeien met zorg’. Wat hebben jonge mantelzorgers nodig en wat kunt u doen voor deze doelgroep? Klik hier om de infokaart te bekijken en downloaden.

Niet alleen ziek – podcast In Nederland hebben zo’n 8 miljoen mensen een chronische ziekte. Een deel van hen is vader of moeder van opgroeiende kinderen. Maar wonderlijk genoeg hoor je vrijwel nooit over wat de gevolgen van een chronische ziekte van een ouder op de verschillende gezinsleden. In de podcast Niet alleen ziek van stichting BMP praat journalist Maarten […]

Knipsel2

Video: Deel je Zorg Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft op 1 juni 2020 de campagne ‘Deel je zorg’ gelanceerd. Maar wat hield dat in? Eric Corton ging in gesprek met o.a. Minister Hugo de Jonge, 3FM DJ Frank van der Lende en vlogger Brahim Lakhal. Kijk mee op: https://youtu.be/KsZLMaj-lcA Vier jonge mantelzorgers gingen onder leiding […]

Knipsel

Bewustwordingsvideo Op 1 juni 2020 heeft de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg een nieuwe bewustwordingsvideo gelanceerd: Jonge mantelzorgers in deze tijd. Klik hier om de video te bekijken op Youtube. Wil je deze video gebruiken? Onderstaand een voorbeeld voor begeleidende tekst. Als jonge mantelzorger groei je op met iemand, vaak een ouder, broer of zus die […]

Infographic_v6

Rapportage: Jonge mantelzorg een grotere zorg (Voormalig) jonge mantelzorgers van de Brussen Erbij Beweging (BEB) hebben in 2020 het initiatief genomen voor een landelijke peiling onder jonge mantelzorgers. Uit deze landelijke peiling blijkt dat driekwart van de jonge mantelzorgers van 12 – 24 jaar sinds de uitbraak van het corona-virus een (veel) grotere emotionele belasting ervaart. 60% geeft aan zelf meer […]

Verhaal jonge mantelzorgers

Portrettenbundel Naasten in beeld Naasten spelen een belangrijke rol in het leven van mensen met een beperking, vaak hun leven lang. Zij zijn de oren, ogen en het geheugen voor hun dierbaren. Zij weten daardoor als geen ander welke zorg nodig is. De zorg voor een naaste is iets moois, maar kan ook intensief zijn. Met het programma Volwaardig […]

Presentatie1

Dossier Movisie: Wat werkt bij de ondersteuning van jonge mantelzorgers In Nederland groeit ongeveer 20 procent van de kinderen en jongeren op in een zorgsituatie. Bij voorbeeld met een ouder, broer, zus, opa of oma die een langdurige ziekte, een lichamelijke of verstandelijke handicap, psychische ziekte of verslaving heeft. Deze kinderen en jongeren noemen we jonge mantelzorgers (JMZ). Met de meerderheid van deze jongeren gaat […]

hoor

2018 – Rapport Hoor je mij wel? Door kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer (medio 2018) Ouders zorgen voor hun kinderen. Door het regelen van praktische en materiële zaken, maar ook door het geven van liefde en aandacht. Maar soms lukt dit niet of zijn de rollen zelfs omgedraaid: dan zorgen kinderen voor hun ouders. Kinderen die opgroeien met een vader of moeder die problemen […]

You’re not alone in this

2019 – E-magazine SCP over mantelzorg Download hier het e-magazine van het SCP over mantelzorg (november 2019 – Het belang van mantelzorg)

tak

Praatpakket over ziek zijn Wat vertel je? Durft jouw kind te vragen of papa, mama, broer of zus weer beter wordt? Het hele gezinsleven staat op z’n kop als er iemand ziek is. Het is moeilijk voor jezelf, maar ook voor je kinderen. Dit praatpakket is met zorg samengesteld met behulp van professionals en gezinnen die het zelf hebben […]

Factsheet Jonge mantelzorgers Wie zijn jonge mantelzorgers? Hoe kan je jonge mantelzorgers ondersteunen? Op deze vragen wordt in deze factsheet van MantelzorgNL een antwoord gegeven. Met een apart advies voor: onderwijs, gemeente, zorg en welzijn en voor mantelzorg ondersteunende organisaties. Klik hier om de factsheet te downloaden

feliphe-schiarolli-hes6nUC1MVc-unsplash

Scholentoolkit van MantelzorgNL en JMZ Pro Jonge mantelzorgers in het vizier met de Scholentoolkit Dat een jonge mantelzorger ondersteuning nodig heeft, blijkt vaak als eerste op school. Als mantelzorgondersteuner kun je scholen wijzen op het belang van aandacht voor jonge mantelzorgers. En via scholen kun je jonge mantelzorgers vinden en hen voorzien van informatie en ondersteuning. De Scholentoolkit van MantelzorgNL en […]

philipp-katzenberger-iIJrUoeRoCQ-unsplash

Handige links voor professionals en ouders/verzorgers bikkelseducatie.nl Negen clips over opgroeien met ziekte en zorg Voor KOVB: oudervanmijnouders.nl Wil je kinderen doorverwijzen, of ben je zelf een kind van een ouder met een (licht) verstandelijke beperking? De website oudervanmijnouders.nl is speciaal voor kinderen van ouders met een (licht) verstandelijke beperking. Zij vinden er informatie over de problemen waar zij tegenaan kunnen […]

john-schnobrich-FlPc9_VocJ4-unsplash

Handige links & communities Hier vind je een overzicht van communities en handige linkjes met interessante informatie, speciaal voor jonge mantelzorgers. Communities Met zonder ouders: platform voor KOPP/KOV-kinderen Brus: een online community en collectief voor en door brussen. SAME | Een platform voor én door jongeren met een bijzondere broer of zus. www.funcare4kids.nl Stichting FunCare4Kids is er speciaal voor […]

2019: Position Paper JMZ Pro en MantelzorgNL Opgroeien met zorg(en): jonge mantelzorgers In dit paper geven MantelzorgNL en JMZ Pro inzicht in wie jonge mantelzorgers zijn, welke problemen en risico’s we signaleren en wat de oplossingsrichtingen zijn. MantelzorgNL en JMZ Pro vinden dat er meer aandacht nodig is voor de bewustwording van en over (preventieve) hulp aan jonge mantelzorgers. De kracht ligt […]

scp

2020-feb: publicatie SCP: Bezorgd naar school Hoe gaat het met je als je als scholier te maken krijgt met een langdurig zieke of hulpbehoevende naaste? Denk aan een ouder die last heeft van de gevolgen van een herseninfarct, of een broertje dat geboren wordt met een verstandelijke beperking, of een zus die de diagnose autisme krijgt. Maak je je vooral zorgen […]

Stichting JMZ Pro