2018 – Rapport Hoor je mij wel?

Door kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer (medio 2018)

Ouders zorgen voor hun kinderen. Door het regelen van praktische en materiële zaken, maar ook door het geven van liefde en aandacht. Maar soms lukt dit niet of zijn de rollen zelfs
omgedraaid: dan zorgen kinderen voor hun ouders. Kinderen die opgroeien met een vader of moeder die problemen heeft, hebben vaak op jonge leeftijd al met volwassen zorgen te maken.

KOPP-kinderen worden ze genoemd, kinderen van ouders met psychische problemen. KVO-kinderen, kinderen met een verslaafde ouder. Of KVBO-kinderen, kinderen die opgroeien
bij ouders met een verstandelijke beperking. Je hebt ook jonge mantelzorgers, kinderen die thuis voor een ziek of gehandicapt familielid zorgen. Veel kinderen en jongeren nemen taken en verantwoordelijkheden op zich die eigenlijk niet bij hun leeftijd passen – parentificatie, in hulpverlenerstermen.

Bijna een kwart van de kinderen en jongeren in Nederland heeft een ouder met een ziekte, verslaving of beperking. Deze kinderen en jongeren worden vaak over het hoofd gezien. De aandacht van de omgeving en hulpverleners gaat uit naar het zieke of kwetsbare gezinslid. We weten dat kinderen tekort komen en hierdoor emotionele problemen of gedrags- en leerproblemen kunnen krijgen die soms tot in de volwassenheid blijven. Problemen die met de juiste ondersteuning voorkomen kunnen worden.

Ik vind het belangrijk dat er meer aandacht komt voor deze kinderen en jongeren. Ze zijn te vaak onzichtbaar en moeten zich extra inspannen om hun plek in de samenleving te verwerven. De steun van hun omgeving is hierbij hard nodig. Daarom ben ik het afgelopen jaar met ervaringsdeskundige jongeren in gesprek
gegaan. Tijdens die gesprekken hebben zij een tijdlijn gemaakt van hun eigen verhaal. Daarbij stond de volgende vraag centraal: op welk moment had jij welke informatie, hulp of steun nodig? Hoewel de problemen in hun gezinnen op het eerste gezicht van elkaar verschillen, herkennen jongeren veel van elkaar in wat ze ervaren. En is er eensgezindheid over wat er moet veranderen voor kinderen en jongeren in hun situatie.

Op basis van de tijdlijnen is deze infographic ontwikkeld. Hiermee wil ik eraan bijdragen dat de kinderen en jongeren om wie het gaat zichtbaar zijn en een stem krijgen. En dat iedereen die iets voor deze kinderen en jongeren kan betekenen, weet wat nodig is. Zodat deze kinderen en jongeren gezien en gehoord worden en de hulp en zorg krijgen waar ze recht op hebben.

Klik hier voor het rapport