Eén van de lokale consulenten die heeft meegedaan aan de pilot JMZ Vriendelijke School is Rosa Kreiter van Steunpunt Mantelzorg van ZwolleDoet!. Wij spraken met haar over haar ervaringen.

Blog Rosa Kreiter

Middels het pilotproject Jonge Mantelzorg Vriendelijke School worden verbindingen gelegd tussen scholen, voor zowel primair als voortgezet onderwijs, en de lokale jonge mantelzorgconsulenten. Eén van de lokale consulenten die heeft meegedaan aan de pilot is Rosa Kreiter van Steunpunt Mantelzorg van ZwolleDoet!. Rosa is tevens aangesloten bij de werkgroep van JMZ Pro. Wij spraken met haar over haar ervaringen.

“Om meer bewustwording voor jonge mantelzorgers te creëren, moet er meer informatie zijn. Mantelzorg is voor veel mensen vaak nog een vaag begrip. ‘Wie zijn dat dan en wat doen ze dan?’. Zorg voor duidelijke informatie en voorbeelden bij de juiste mensen”, legt Rosa uit. “Daarnaast is iedere keer een gastles of voorlichting geven natuurlijk waardevol, maar hoe maak je een samenwerking met school of organisatie duurzaam? Door de juiste vaste contactpersonen te vinden, die vaak zelf ook het onderwerp belangrijk vinden. Dit kost tijd en soms goed zoeken, een lange adem hebben dus! Wat daarin erg belangrijk is merk ik, is laten zien wat de professional hieraan heeft.”

“Het is voor iedereen beter om de jonge mantelzorgers in beeld te hebben, we moeten dat samen doen.”

Rosa voerde het project uit in samenwerking met de Mbo-opleiding Landstede Sport & Bewegen in Zwolle. De opleidingsgroep in kwestie was al langer bezig met het onderwerp jonge mantelzorgers op de kaart te zetten. Rosa: “Janet Tulen-Bulthuis, Coach Bewegingsagogie bij Landstede, is vanuit haar Master Pedagogiek een onderzoek gestart binnen de opleiding naar hoe ze de jonge mantelzorgers in beeld kunnen krijgen en de juiste ondersteuning kunnen bieden. Er zijn werkgroepen gestart, een lespakket uitgewerkt en voorlichtingen geweest. De toolkit van de pilot Jonge Mantelzorg Vriendelijke school kon het gedane werk door de school mooi aanvullen. En dat is het waardevolle aan de toolkit, het is een mooi rond pakket waarin alles is meegenomen. Daarnaast makkelijk inzetbaar op verschillende onderwijsinstellingen. Ook werkte het voor ons ook als een checklist. Hebben we alles gedaan wat we konden doen en wat missen we nog?”

Kun je iets vertellen over de uitvoering van de pilot. Hoe ging de gastles?
“Ik had geluk! Ik mocht niet alleen een gastles geven aan de docenten, er werd een hele studiedag georganiseerd. In drie rondes kregen 100 medewerkers van de opleiding een uitgebreide uitleg van wat nou jonge mantelzorgers zijn en wat ze nodig hebben. Het was een mooie dag, waarin hier en daar zelfs een traan werd weggeveegd door besef over eigen mantelzorg situaties. Een echte eyeopener was het. Wat waardevol was aan deze dag is dat elke medewerker aanwezig was. Niet alleen de docent of coach. Het kan natuurlijk goed zijn dat je als student je je juist veilig voelt met je verhaal bij iemand die niet je docent is.

Eigen les
De docenten hebben de aangeboden gastles uit de pilot gebruikt ter ondersteuning van hun eigen les over jonge mantelzorgers. Deze les is verwerkt in het onderwijscurriculum van de opleiding. De docenten zullen stukjes hebben gebruikt hiervan, aangezien er al een les klaarlag met daarin zelfs een eigen gemaakte film door jonge mantelzorgers uit de opleiding.”

Welke reacties kreeg je vanuit de onderwijsmedewerkers?
“Aan de ene kant hele persoonlijke reacties. Realisaties dat ze zelf jaren jonge mantelzorger zijn geweest. Maar ook over de leerlingen die ze onder zich hadden, kwamen er casussen naar boven. ‘Hé hoe zal ik dit doen?’, ‘Of heb ik toen goed gehandeld?’. Ook kwamen er veel vragen naar boven over cultuurverschillen, ondersteuningsmogelijkheden en gesprekstechnieken. De voorlichtingen zorgden ervoor dat er een gesprek op gang kwam die nog lang tijdens de borrel doorging.”

Komt er een vervolg op de scholen?
“De jaarlijks terugkomende les voor de studenten is ingebed in het onderwijscurriculum en ik heb een vast contactpersoon op de opleiding. De studiedag werd zo goed ontvangen dat ze vanuit de Onderwijsinstelling willen kijken of er ook studiedagen over jonge mantelzorgers kunnen organiseren bij de andere opleidingen.”

Wie is Rosa Kreiter?
“Nadat ik in 2019 mijn studie, Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen, had afgerond zag ik een oproepje voorbij komen van ZwolleDoet! dat er een vrijwilligersfunctie vrij was voor het project Me-We. Hier ben ik toen voor aangenomen en op die manier in contact gekomen met het steunpunt. Niet lang daarna kon ik aan de slag als consulent. Ik ben begonnen begin 2020, net voor de corona pandemie. Nog heel even mocht ik op kantoor ervaren hoe het is, en daarna vanuit huis. Nu kunnen we gelukkig weer de draad enigszins oppakken en verder met hoe het was.”

Ik vind dat ieder kind en jongere veilig en gezond moet kunnen opgroeien. Jonge mantelzorgers worden vaak over het hoofd gezien, of gedacht dat zij zich wel redden. Vaak een vergeten groep, waar ik mij graag voor inzet.

Ook vind ik het belangrijk om te laten zien dat een jonge mantelzorger gewoon kind moet kunnen zijn, zonder teveel zorgen, maar daarnaast ook dat het heel fijn kan zijn om voor iemand binnen het gezin te kunnen zorgen. Als je op tijd aandacht besteed aan hoe het met jou gaat, kun je later veel problemen voorkomen. Goed nadenken over welke ondersteuning je biedt is belangrijk, omdat geen mantelzorgers hetzelfde is en iedereen iets anders nodig heeft.”

Sparren met partners
Goed contact hebben met steunpunten in de provincie/regio is ook heel fijn. Eens in de zoveel tijd komen wij samen met JMZ Go, Evenmens, Carinova en Mantelzorg Almelo. Hierin delen we onze ervaringen en sparren we over mogelijkheden. Soms heb je een idee en is het handig om dat voor te leggen aan anderen, die wellicht als eens iets gelijks hebben geprobeerd of uitgevoerd.

Hoe zijn de contacten met het onderwijs in Zwolle?
Dat verschilt heel erg. Deltion en Landstede zijn de twee grote mbo scholen in Zwolle. Hier is het contact goed mee. Met Landstede heb ik deze pilot gedaan en bij Deltion ben ik nauw betrokken bij het JongerenTeam (het sociaal wijkteam van de school, samenwerking tussen school en Zwolse hulpverleningspartners). Ook is er goed contact met Windesheim (hbo). Regelmatig geven wij daar gastlessen en het Studiesuccescentrum van de school weet ons te vinden. Ik geef jaarlijks een training aan studerende jonge mantelzorgers, deze wordt ook verspreid onder deze scholen.
Met het middelbare onderwijs is het contact minder, hier valt nog veel in te doen. Deze leeftijdsgroep is bij ons ook minder in beeld. Vaak stoppen ze met de ondersteuning als ze naar de middelbare school gaan (ze willen zich dan daar op focussen) en komen ze weer terug als ze gaan studeren (lopen toch tegen bepaalde dingen aan). Maar het is zeker een doel om ook te zoeken naar wat hier de beste samenwerking is.

E-learning primair onderwijs
Voor het primair onderwijs hebben wij een E-learning ontwikkeld over jonge mantelzorgers en hoe ze te herkennen en ondersteuning. Heel laagdrempelig en met basisinformatie. De E-learning is verspreid onder alle IB’ers in Zwolle en ontwikkeld door jonge mantelzorgers.