Michael Buynsters is de nieuwe coördinator van de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg. Maak kennis met deze bevlogen mantelzorger..

In gesprek met Michael Buynsters

Mijn naam is Michael Buynsters, ik ben 32 jaar en ik woon samen met mijn partner in Amsterdam. Sinds 1 september 2020 heb ik de eer om de coördinatie van de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg uit te voeren. Daarnaast werk ik nog één dag in de week als onderzoeker-adviseur voor onderwijsonderzoeksbureau Oberon en ben ik ambassadeur van de Brussen Erbij Beweging.

Mijn rol als ervaringsdeskundige

Ik zie mijzelf als een ‘ervaren jonge mantelzorger’, hoewel ik die term zelf pas sinds kort ben gaan gebruiken om mijn persoonlijke situatie te verklaren. Net zoals het begrip ‘Brussen’; broers en zussen van iemand met een ziekte, beperking, stoornis of verslaving. Ik vind het belangrijk te noemen dat je niet het begrip bent, maar dat je het mag gebruiken om jouw situatie te bespreken.
Ik ben namelijk opgegroeid met een zusje met het zeldzame Phelan-McDermid syndroom. Bij het Phelan-McDermid syndroom ontbreekt een stukje van chromosoom 22. Bij mijn zusje heeft dit geleid tot een ontwikkelingsachterstand en een ernstige verstandelijke beperking. Aan anderen leg ik wel eens uit dat mijn zusje een jonge vrouw is die op het niveau van een peuter-kleuter functioneert. We hebben een hechte band, altijd al gehad aangezien wij de enige kinderen van mijn ouders zijn en 12 jaar samen zijn opgegroeid in één huis. Ze heeft moeilijk verstaanbaar gedrag, maar ik ken haar blikken en handgebaren als geen ander. Ik ben haar broer, maar ook haar zorgmentor en bewindvoerder. Ze is mijn zusje en zorgenkind tegelijk.

Tijdens mijn studie ben ik een paar keer overspannen geraakt. Ik verweet dit aan de combinatie werk, studie en een druk sociaal leven, maar nooit aan de zorgen rondom mijn zusje. Pas rond mijn 25e werd ik mij door een onderzoek onder broers en zussen van zorgintensieve personen bewust van dat dit een veel voorkomend verschijnsel is bij jonge mantelzorgers. Mantelzorgen houdt namelijk niet alleen in dat je letterlijk voor iemand zorgt, maar ook dat je je zorgen maakt om diegene en dingen voor diegene op afstand regelt. Daarnaast groeien ze op in een gezin waarin vaak deze zorgen om een ander centraal staat en er dus minder aandacht en ruimte voor hen beschikbaar is. Dat zorgt er vaak voor dat je op jonge leeftijd met verantwoordelijkheden te maken krijgt die andere leeftijdsgenoten niet hebben en niet altijd zullen begrijpen.

Meer bewustwording rondom jonge mantelzorgers

Sinds 2014 ben ik actief aan de slag gegaan om de positie van jonge mantelzorgers onder de aandacht te brengen, met als doel ervoor zorgen dat deze doelgroep (h)erkent wordt en de nodige hulp en aandacht kan ontvangen. Ze moeten weten wat hun ondersteuningsmogelijkheden zijn zonder dat ze hier zelf naar moeten zoeken. Juist op jonge leeftijd is aandacht en steun voor deze groep enorm belangrijk, zodat ook zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Om die reden ben ik een brussenwerkgroep gestart bij mijn zusjes zorginstelling en leerde ik online lotgenoten kennen. Zo kwam ik in 2015 in contact met Anjet van Dijken, auteur van het Broers- en zussenboek. Samen met Anjet ben ik een van de drijvende krachten achter de Brussen Erbij Beweging (BEB). Vanaf eind 2019 mochten wij namens BEB aanschuiven bij de gesprekken over de totstandkoming van de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg. Ruim zes jaar zette ik mij in voor de doelgroep naast mijn werk en privéleven, dus toen de coördinatorvacature voorbij kwam kon ik deze kans niet laten schieten. Vanuit deze functie kan ik mij nog beter met plezier en passie inzetten voor jonge mantelzorgers.

Mijn rol als coördinator

De Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg is in 2020 opgericht, met ondersteuning van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg is een landelijk netwerk dat bestaat uit verschillende landelijke partijen, kennisinstituten, lokale stichtingen en (voormalig) jonge mantelzorgers. Door deze partijen met elkaar te verbinden, wordt kennisdeling tussen professionals en jonge mantelzorgers gestimuleerd. De Alliantie JMZ heeft als doel aandacht genereren voor jonge mantelzorgers en deze doelgroep van de juist informatie, ondersteuning en hulp voorzien. Het faciliteren van ondersteuning door professionals speelt hierin een belangrijke rol.
Als coördinator zet ik mij in om o.a.: de ontwikkeling van de Alliantie de komende jaren te coördineren, betrokken partijen en personen met elkaar te verbinden, inspiratie en kennis te verspreiden, ontwikkelingen in het land te signaleren en daar waar relevant/mogelijk deze te verbinden aan projecten die onder de Alliantie vallen. Ik trek in mijn werkzaamheden veel op met de coördinator van JMZ Pro en onderhoud het contact met de partners van de Alliantie. Vol enthousiasme ga ik de komende jaren met de Alliantie aan de slag om de ondersteuning en positie van jonge mantelzorgers te verbeteren en deze landelijke samenwerking te versterken.

Mijn tips voor jonge mantelzorgers en professionals

Mijn tips voor jonge mantelzorgers is dat ze met iemand die hun situatie kan begrijpen hun verhalen delen. Online zijn er veel lotgenotengroepen waar je gemakkelijk je verhaal kan delen, om hulp kan vragen en tips kan uitwisselen. Je staat er niet alleen voor. Bespreek jouw thuissituatie ook met een vertrouwenspersoon op je school of iemand van je studie. Als je opleiding hiervan op de hoogte is, dan kunnen ze daar ook rekening mee houden en begrip voor tonen. En heel belangrijk, zorg ervoor dat je jezelf niet vergeet en jezelf niet wegcijfert!

Aan zorgprofessionals wil ik de tip meegeven om niet alleen de relatie met de ouders van bewoners te onderhouden, maar het gehele gezin in beeld te hebben. De jonge mantelzorgers zijn in veel gevallen ook de mensen die de zorg later overnemen. Het is belangrijk om hen als zorginstelling al vroeg in het vizier te hebben en te betrekken. Vraag gewoon eens tussendoor hoe het met hen gaat en toon zo nu en dan interesse in iets dat niet per se te maken heeft met de zorgbehoevende.

Voor mensen in het onderwijs wil ik meegeven dat ongeveer een kwart van de kinderen en jongeren te maken heeft met zorgen in hun thuissituatie. Wees je daar bewust van. School is een groot onderdeel van het leven van jonge mantelzorgers en is dus een belangrijke speler in het netwerk rondom deze doelgroep. Merk je dat een leerling niet goed meekomt in de klas, gespannen is of ineens slechter presteert? Geef daar dan met zorg aandacht aan. Vraag in een vertrouwelijk gesprek hoe het gaat, of ze zich misschien zorgen maken om iemand in hun directe omgeving en of school iets voor hen kan betekenen. Kinderen en jongeren zullen zelf niet altijd de link met hun thuissituatie leggen, dat is voor velen nou eenmaal hun normaal. Maak het bespreekbaar en zorg ervoor dat ze normaal behandeld worden. Jonge mantelzorgers willen niet zielig gevonden worden, maar begrip en steun is wel fijn.

Meer informatie over de alliantie.

De Alliantie is in 2020 opgericht, met ondersteuning van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg is een landelijk netwerk dat bestaat uit verschillende landelijke partijen, kennisinstituten, lokale stichtingen en (voormalig) jonge mantelzorgers. Klik hier voor meer informatie.