Met het project Jonge Mantelzorgvriendelijke School gaan scholen (PO, VO en MBO) en lokale jonge mantelzorgconsulenten de verbinding rondom jonge mantelzorg aan. Samen werken ze aan bewustwording, signalering en ondersteuning van deze doelgroep. Zodat ook deze groep jongeren zich zo veilig en kansrijk mogelijk kan ontwikkelen in het onderwijs.

Zorgen dragen, zorgen maken en zorgen missen

Ongeveer een kwart van de kinderen en jongeren groeit op met een familielid met een beperking, chronische ziekte, psychische kwetsbaarheid en/of verslaving. Zij kunnen te maken krijgen met zorgtaken thuis, maar ook met mentale zorgen of met het missen van zorgen voor zichzelf door de situatie. De impact daarvan verschilt natuurlijk per situatie, maar duidelijk is dat zij op jonge leeftijd met andere zorgen geconfronteerd worden dan hun leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie thuis.

Om hen te bereiken en waar nodig te ondersteunen, bevorderen we de aandacht voor jonge mantelzorgers in het onderwijs. Met het project Jonge Mantelzorgvriendelijke School gaan scholen (PO, VO en MBO) en lokale jonge mantelzorgconsulenten de verbinding rondom jonge mantelzorg aan. Samen werken ze aan bewustwording, signalering en ondersteuning van deze doelgroep. Zodat ook deze groep jongeren zich zo veilig en kansrijk mogelijk kan ontwikkelen in het onderwijs.

 

Naar de website van de Jonge Mantelzorgvriendelijke school

De pilot van het project Jonge Mantelzorgvriendelijke School is enige tijd geleden met succes afgerond. Dankzij subsidie van het ministerie van VWS biedt JMZ Pro een update van de toolkit met lesmaterialen, zoals presentaties, verwerkingsvragen, video’s en voorstellingen. Hiermee kunnen scholen (PO, VO en MBO) en jonge mantelzorgconsulenten samenwerken aan bewustwording, signalering en ondersteuning van jonge mantelzorgers.

Plaquette als beloning
Wanneer een school structureel aandacht aan jonge mantelzorgers besteed kan de school worden bestempeld als Jonge Mantelzorg Vriendelijke school. Dit wordt beloond met een plaquette die op of in de school kan worden opgehangen. Klik hier voor de criteria.

Jonge mantelzorgers verdienen het om gezien en gehoord te worden. Het tijdig signaleren en zo nodig ondersteunen van deze kinderen en jongeren is van belang, zodat hun klachten niet structureel en problematisch worden en zij zich zo veilig en kansrijk mogelijk kunnen ontwikkelen.

In 2022 en 2023 heeft een pilot van het project gedraaid. Deze is inmiddels succesvol afgerond en geëvalueerd.

Positieve versus negatieve impact

Natuurlijk kan het zorgen voor een naaste ook een positieve impact hebben op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Ze ontwikkelen bijvoorbeeld een verhoogd empathisch vermogen en verantwoordelijkheidsgevoel, en ze hebben het gevoel dat ze iets voor hun dierbare kunnen betekenen.

Echter, de mogelijke negatieve impact van de zorgsituatie op hun ontwikkeling mag niet onderbelicht raken. De zorgen waarmee zij op jonge leeftijd geconfronteerd worden, hebben serieuze gevolgen voor hun persoonlijke ontwikkeling op zowel de korte als lange termijn. Juist in de jaren waarin ze de basis van hun eigen leven leggen.

Doordat leerlingen hun zorgen bewust of onbewust mee naar school nemen, bestaat er een kans dat de zorgsituatie een negatieve impact heeft op hun prestaties. Zo lopen ze in het onderwijs – in vergelijking met leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie thuis – meer kans op: stress, concentratieproblemen, onderpresteren, afstromen, doubleren, hoger verzuim en zelfs voortijdig schoolverlaten (vsv).

Toolkit

De toolkit is ontwikkeld door Stichting JMZ Pro, samen met jonge mantelzorgprofessionals,  ervaringsdeskundigen en de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg. Het is een praktisch hulpmiddel om gastlessen over jonge mantelzorg vorm te geven. Je kunt de materialen aanpassen aan je lokale situatie; het is niet nodig om alles te gebruiken. De materialen zijn geschikt voor Primair Onderwijs (groep 7 en 8), Voortgezet Onderwijs en het Middelbaar Beroeps Onderwijs.

Let op: Deze toolkit is in de eerste plaats ontwikkeld voor steunpunten mantelzorg om op scholen aan te bieden. Op deze manier wordt voor zowel de school als voor de leerling de weg naar advies en ondersteuning makkelijker vindbaar. Ben je een onderwijsmedewerker en geïnteresseerd in deze toolkit? Neem dan contact op met een lokale consulent of met JMZ Pro om te bespreken wat er mogelijk is.

Download de Toolkit 2025 Kennisbank JMZ Pro

Ervaringsverhalen vanuit de pilot

 

 

Bekijk de brochure van de Jonge Mantelzorg Vriendelijke School Bekijk de website Jonge Mantelzorg Vriendelijke School